Co warto wiedzieć o odwróconej hipotece?

[ATTACH=CONFIG]82[/ATTACH]W połowie 2011 roku Ministerstwo Finansów opublikowało założenia do ustawy o odwróconej hipotece. Postępu w pracach legislacyjnych nie ma, tymczasem na rynku funkcjonuje już kilka firm oferujących podobne rozwiązania.

[PRBREAK][/PRBREAK]

Już w 2009 roku na rynku zaczął działać Fundusz Hipoteczny DOM. Produkt – wypłatę świadczenia rentowego w zamian za przepisanie własności mieszkania czy domu – oparto na umowie dożywocia. Klient otrzymuje dożywotnią rentę, ma też prawo dożywotniego zamieszkiwania w nieruchomości. Gdyby fundusz przestał wypłacać rentę, klient odzyskuje pełnię praw do nieruchomości, nie musi też oddawać już otrzymanych pieniędzy.

Na rynku pojawiły się już kolejne prywatne firmy zaczęły przygotowywać swoje (podobnie do pionierskich) oferty. Pojawiły się: Fundusz Hipoteczny Familia, Centralny Fundusz Hipoteczny oraz Fundusz Senior.

Tymczasem jesienią 2011 roku działalnością Funduszu Hipotecznego Dom zajął się UOKiK, kwestionując kilka postanowień, zawartych w umowach (m.in. zapisu umożliwiającego zrzeczenie się przez klienta prawa dożywotniego zamieszkiwania w nieruchomości).

W przypadku odwróconej hipoteki właściciel zrzeka się praw do nieruchomości po śmierci. W zamian otrzymuje comiesięczną lub jednorazową wypłatę z banku. Pieniądze można przeznaczać na dowolny cel. Wysokość miesięcznej renty zależy nie tylko od wartości mieszkania, ale również wieku i płci klienta. Firmy wyliczają wysokość renty w oparciu o daną statystyczną – średnią przewidywalną długość życia, która jest różna w przypadku kobiet i mężczyzn.

O jakich pieniądzach jest mowa?

Według rozeznania, jakie wśród firm już działających na rynku przeprowadził Open Finance, właściciel (lub właścicielka) 50 metrowego mieszkania, wartego 400 tys. zł (warszawski Mokotów) może liczyć na rentę od 529 zł (65 letnia kobieta, Fundusz Hipoteczny Dom) do nawet 1500 zł (75 letni mężczyzna, Fundusz Hipoteczny Familia).

Według zapowiedzi rządu, ustawa o odwróconej hipotece może zostać uchwalona w połowie przyszłego roku – rząd będzie traktował to rozwiązanie jako sposób na podniesienie poziomu życia starszych osób, które nie zdołały sobie wypracować w systemie powszechnym, ani w prywatnych inwestycjach, godnej emerytury. Rozwiązanie takie posiada dziesięć krajów Unii Europejskiej, jest ono także popularne w Stanach Zjednoczonych.

Co już dziś wiadomo o polskim wydaniu odwróconej hipoteki?

Ma to być produkt przeznaczony dla osób powyżej 60 lat, które dysponują: prawem własności nieruchomości, prawem własności ułamkowej części nieruchomości, spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, prawem wieczystego użytkowania nieruchomości.

Ustawa ma zabezpieczyć klientów – a także ich spadkobierców – przed sytuacją przejmowania mieszkania za bezcen, w sytuacji np. gdy klient umrze kilka miesięcy po podpisaniu umowy. Prawni spadkobiercy zmarłego będą mieli czas na spłacenie kredytu – czyli zwrot wypłaconych rat, powiększonych o odsetki. Odwrócona hipoteka ma być przeznaczona nie tylko dla osób samotnych, ale i małżeństw, przy czym śmierć jednego z małżonków nie powoduje rozwiązania umowy ani zmiany świadczenia.

Eksperci podpowiadają jednak, by klienci posiadający duże nieruchomości, w których zamrożony jest poważny kapitał, pomyśleli o innych sposobach na jego zagospodarowanie. Można np. sprzedać za duże mieszkanie i kupić mniejsze, w mniej prestiżowej lokalizacji – a reszty pieniędzy użyć jako kapitału rentierskiego. Wszystko zależy, czy posiadana nieruchomość jest traktowana jako spadek dla dzieci czy wnuków. Odwrócony kredyt hipoteczny to produkt raczej dla osób samotnych, które zdecydowanie nie chcą zamieniać mieszkania na żadne inne.